Bescherming tegen overstromingen – hoe groot is het risico?

In 2022 maakte een gezamenlijk persbericht van het Duitse Federale Ministerie van Milieu (BMUV) en het Federale Ministerie van Economische Zaken (BMWK) opnieuw het belang van effectieve beschermingsmaatregelen tegen wateroverlast duidelijk. De resultaten van het onderzoek toonden aan dat extreme weersomstandigheden, zoals de uitzonderlijk hete, droge zomers en de overstromingsrampen in Duitsland tussen 2018 en 2022, in het totaal meer dan 80 miljard euro aan schade hebben veroorzaakt. Ze vormen een niet te onderschatten risico, zowel voor particulieren als voor bedrijven.

Extreme weersomstandigheden zoals zware regenval en de daaruit voortvloeiende overstromingen zijn de afgelopen jaren toegenomen. Dit werd al in 2021 bevestigd door de Duitse weerdienst (DWD). Onlangs nog werd vooral Zuid-Duitsland in mei 2024 getroffen door hevige, aanhoudende regen. De gevolgen variëren van schade aan gebouwen en infrastructuur tot economische verliezen en levensgevaarlijke situaties. Het gebrek aan maatregelen tegen overstromingen is dan ook een groeiend probleem voor de infrastructuur, de economie en de samenleving. 

In de industriële en commerciële sector werd tussen 2018 en 2022 voor ongeveer 5 miljard aan schade door overstromingen geregistreerd. De bouwsector (6,9 miljard euro) en de transportinfrastructuur (6,8 miljard euro) werden even hard getroffen. Het productiviteitsverlies in de industrie en de handel bedroeg in totaal ongeveer 9 miljard euro. Volgens de DWD zijn er veel aanwijzingen dat deze trend zich verder zal versterken. Steeds meer particulieren en zakenmensen vragen zich daarom af hoe ze zich kunnen beschermen tegen overstromingen. En hoe ze hun kelder, bedrijfspand en opslagruimtes in noodsituaties weer snel droog krijgen. Atlas Copco biedt krachtige ontwateringspompen voor wanneer de bescherming tegen overstromingen niet voldoet. 

Bij alomvattend risicobeheer vormen overstromingsmaatregelen een aanvulling op andere soorten bescherming, zoals grondbescherming, gedragspreventie en risicopreventie. Hun belangrijkste doel is het beschermen van bedreigde gebieden tegen overstromingen door middel van bouwkundige constructies. Volgende hulpmiddelen kunnen bijvoorbeeld worden ingezet:

·       Dijken en muren – fysieke barrières tussen het water en de beschermde gebieden.

·       Retentiebekkens en stuwdammen – tijdelijke opslagfaciliteiten om de pieken van afvloeiend water na een overstroming te verkleinen.

·       Vloedpolders – gebieden die in noodgevallen doelgericht onder water gezet kunnen worden.

·       Mobiele systemen – modulaire optie om snel openingen te dichten.

Als deze technische beschermingsmaatregelen effectief ingepland en uitgevoerd worden, kunnen ze doeltreffende bescherming tegen wateroverlast bieden. Bedrijven moeten zich er echter ook van bewust zijn dat ze geen absolute veiligheid garanderen. 

Vergeet niet dat technische bescherming tegen overstromingen slechts één aspect is van het risicobeheer voor uw bedrijf. Dit moet worden aangevuld met systemen voor vroegtijdige waarschuwing, noodplannen en aangepast grondgebruik. Elk bedrijf is anders en moet daarom zijn situatie individueel bekijken. Maar toch kunt u een aantal gerichte maatregelen treffen:

1. Maak een plan voor overstromingsbeheer:

Ga op onderzoek in uw bedrijf en verzamel alle belangrijke informatie en gegevens om het potentiële risico op overstromingsschade voor uw bedrijf te analyseren. Zogenaamde kaarten met overstromingsgevoelige gebieden kunnen inzicht bieden in het risico voor uw locatie. Ze geven vaak ook de waterdiepten aan die u kunt verwachten. Op basis van deze gegevens is het mogelijk om een stappenplan op te stellen voor een noodsituatie. Het helpt u en uw medewerkers om systematisch te werk te gaan en niets belangrijks te vergeten.

2. Onderzoek de bouwkundige opties:

Het vooraf opgestelde beheerplan helpt u ook om uit te zoeken welke delen van uw bedrijf een bijzonder overstromingsrisico lopen en om de juiste beschermingsmaatregelen te treffen tegen overstromingen. Als u bijvoorbeeld hebt vastgesteld dat machines of materialen die gemakkelijk door water kunnen worden aangetast in de buurt van water of op lagere verdiepingen staan, kunt u deze verplaatsen. Het is misschien ook mogelijk om zelf beschermende muren en retentiebekkens op het terrein te plaatsen. Voor sommige bouwwerkzaamheden kan het nodig zijn om het grondwater te verlagen om putten te draineren. Hiervoor wordt vaak een zelfaanzuigende centrifugaalpomp gebruikt. Het team van Atlas Copco kan u ook adviseren over speciale oppervlaktepompen voor bronbemaling.

3. Installeer technische componenten:

Talloze kleine installaties en technische hulpmiddelen kunnen nuttig zijn om uw bedrijf optimaal te beschermen tegen overstromingen. Overweeg bijvoorbeeld om beschermende constructies op deuren en ramen te installeren. Er zijn speciale systemen die water- en slibmassa's direct bij het gebouw kunnen tegenhouden. Investeren in systemen die vroegtijdig waarschuwen kan ook zinvol zijn. Hoe eerder u op de hoogte bent van een dreigende overstroming, hoe meer tijd u heeft om te reageren.

4. Bekijk uw huidige verzekeringssituatie:

Ga na of u voldoende verzekerd bent tegen overstromingsschade en of er manieren zijn om uw verzekeringsdekking te optimaliseren. Hierbij moeten zowel directe schade aan gebouwen, systemen en bedrijfsmiddelen, als indirecte gevolgen zoals bedrijfsonderbrekingen en inkomensverlies gedekt zijn. Het verzekerde bedrag en het eventuele eigen risico moeten zorgvuldig worden afgewogen. Heel wat verzekeringsmaatschappijen bieden premies en kortingen voor verschillende preventieve middelen. Dit is nog een reden waarom bescherming tegen overstromingen de moeite waard is.

Tip: Houd bij het plannen en uitvoeren van maatregelen tegen wateroverlast ook rekening met zware regenval. De gevolgen zijn vaak vergelijkbaar, maar de aankondigingstijd is korter.

Beschermende maatregelen tegen overstromingen en zware regenval kunnen een uitdaging zijn, vooral in stedelijke gebieden. Dit komt doordat procedures zowel aan hun doel moeten voldoen als een groot aantal burgers tevreden moeten stellen. Naast deze multifunctionaliteit moet er vaak rekening worden gehouden met ruimtelijke beperkingen en algemene stadsplanning. Er zijn veel verschillende partijen bij betrokken die projecten moeten bedenken die soms ver in de toekomst liggen. In stedelijke gebieden worden in noodgevallen vaak zeer mobiele, kleine draagbare motorpompen gebruikt. Deze veelzijdige machines werken op benzine, diesel of elektriciteit en zijn effectief voor slibwater of water met vaste stoffen.

Of uitgebreide maatregelen tegen wateroverlast daadwerkelijk lonend zijn, hangt voornamelijk af van uw locatie. Preventie kan ook heel nuttig zijn voor industriële bedrijven, logistieke bedrijven en detailhandelaars met waardevolle machines en voorraden. De kosten van beschermende maatregelen en verzekeringen variëren afhankelijk van het risico. Voor sommige bedrijven zijn ze echter essentieel om schade, bedrijfsonderbrekingen, leveringsproblemen en beschadiging van goederen te voorkomen en ze zullen in de toekomst een steeds belangrijkere rol spelen in het risicobeheer.

Bedrijven die toch schade hebben opgelopen door zware regenval en overstromingen kunnen vertrouwen op onder andere onze krachtige ontwateringspompen. Ze worden gebruikt voor een groot aantal incidenten en vloeistoffen, en staan garant voor efficiënt wegpompen. Of het nu gaat om kleine elektrische dompelpompen of ontwateringspompen met hoge opvoerhoogte – alle modellen kunnen snel en eenvoudig naar de locatie in kwestie worden vervoerd. Ondanks de beste beschermingsmaatregelen tegen overstromingen kan dat nodig zijn, maar wij van Atlas Copco adviseren u graag hierbij.