Nitrojen: Nedir ve nerede kullanılır?

Compressed Air Compressed Air Wiki Industrial Gases Nitrogen Basic Theory

Soluduğumuz havanın en büyük bölümünü nitrojenin oluşturduğunu biliyor musunuz? Herkes yaşamak için oksijene ihtiyaç duyar ancak havanın %78'i nitrojendir, sadece %21'i oksijenden oluşur ve kalan bölümü çok az miktarda diğer gazları içerir. İnsan vücudunun nitrojeni kullanmamasına rağmen nitrojen birçok endüstriyel uygulamada çok faydalıdır. Basitçe ifade etmek gerekirse sınırsız bir nitrojen kaynağı zaten vardır ve yıllık nitrojen maliyetinizin çok düşük bir bölümü karşılığında gereken saflığa ulaşmanıza olanak sağlar.

Nitrojen nedir?

nitrojen nedir?

Öncelikle bir asal gazdır. Kokusuzdur, renksizdir ve yaşamak için gerekli değildir ancak bitkilerin yetişmesi açısından önemlidir ve gübrelerin temel katkı maddelerinden biridir. Kullanım alanı bahçeciliğin çok daha ötesindedir. Nitrojen genellikle sıvı veya gaz formunda bulunur (katı nitrojen elde etmek de mümkündür). Sıvı nitrojen soğutucu olarak kullanılır; gıdaları ve tıbbi araştırmalarda denekleri hızla dondurma kapasitesine sahiptir ve aynı zamanda üreme teknolojisinde de kullanılır. Bu açıklama ile birlikte burada nitrojen gazından bahsedeceğiz.

Nitrojen, özellikle son derece reaktif olan oksijenin aksine başka gazlara maruz kaldığında reaksiyona girmemesi nedeniyle yaygın olarak kullanılır. Kimyasal yapısı sebebiyle nitrojen atomlarının parçalanması ve diğer maddelerle reaksiyona girmesi için daha fazla enerji gerekir. Öte yandan oksijen molekülleri kolayca parçalandığından çok daha reaktif bir gazdır. Nitrojen gazı ise bunun aksine gereken yerlerde reaktif olmayan ortamlar elde etmeyi sağlar.

Nitrojenin reaktif olmaması en büyük özelliğidir ve bu nedenle bu gaz, yavaş ve hızlı oksitlenmeyi önlemek için kullanılır. Elektronik endüstrisi bu kullanıma mükemmel bir örnektir çünkü devre kartlarının ve diğer küçük bileşenlerin üretimi sırasında korozyon şeklinde yavaş oksitlenme gerçekleşebilir. Yavaş oksitlenme gıda ve içecek endüstrisinde de görülür. Bu durumda nitrojen son ürünü daha iyi korumak için havanın yerini değiştirmek veya yerini almak için kullanılır. Oksijen gerektirdiklerinden patlamalar ve yangınlar hızlı oksitlenmeye iyi bir örnektir. Nitrojenin yardımıyla bir tankın içindeki oksijenin boşaltılması bu kazaların meydana gelme ihtimalini azaltır.

Bir uygulama için nitrojen kullanmak gerektiğinde gazı elde etmenin üç temel yolu vardır. Bunlardan biri bir nitrojen tankı kiralamak ve gazın teslim edilmesini sağlamaktır. İkinci yol, nitrojenin yüksek basınçlı şişelerin içinde teslim edilmesidir. Üçüncü yol ise basınçlı hava kullanarak kendi nitrojenini üretmektir. Üçüncü taraf tedarikçilerle çalışmayı gerektirdiğinden nitrojen satın almak veya kiralamak çok kullanışsız, verimsiz ve maliyetli olabilir. Bu sebeplerden ötürü birçok işletme kiralama yerine kendi nitrojenini üretmeyi tercih etmekte ve böylece belirli bir uygulama için gereken miktarı, saflığı ve basıncı kontrol edebilmektedir. Diğer avantajlar arasında şunlar sayılabilir: sabit fiyat, nakliye masrafı veya gecikme olmaması, kriyojenik depolamayla ilgili tehlikelerin olmaması, blöf kayıplarından veya yüksek basınçlı şişeleri asla tamamen boşaltmadan iade etmekten kaynaklanan atık olmaması.

İki tür nitrojen jeneratörü vardır: membran nitrojen jeneratörleri ve %99,999 ya da 10 PPM (milyonda bir) ve daha yüksek saflık seviyelerine ulaşmayı sağlayan PSA (Basınç Salınımlı Adsorpsiyon) nitrojen jeneratörleri. İkincisi hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.

Nitrojen gazının pratik bazı uygulamaları nelerdir?

Asal gaz olması nedeniyle nitrojen birçok farklı endüstride çok çeşitli alanlarda kullanıma uygundur. Aşağıda nitrojen gazının kullanıldığı tipik endüstriyel uygulamalardan bazılarını bulabilirsiniz.

İlgili yazılar

Basınçlı Hava Nedir?

Basınçlı hava her yerdedir ama tam olarak nedir? Gelin sizi basınçlı hava dünyasıyla tanıştıralım ve bir kompresörün temel çalışma ilkelerini açıklayalım.