Hava Deposu nedir?

Compressor Installations Compressors Compressed Air Wiki

Bazen basınçlı hava deposu olarak da adlandırılan hava depoları, tüm basınçlı hava sistemlerinin entegre bir parçasıdır. Bunun temel amacı, sisteminizdeki ani talep artışlarını karşılayabilmek için geçici depolama yapmak ve fabrikanızın işletme verimliliğini optimize etmektir.

Neden hava deposuna ihtiyacınız var?

Hava kompresörü sisteminiz teorik olarak depo olmadan da çalışabilir. Ancak sisteminizde bir depo olması kompresörün yükte çalışma ve boşta çalışma çevrimlerini artırarak kompresörün daha çok çalışmasına neden olabilir. Yükte çalışma/boşta çalışma çevrimlerinin fabrikanızdaki talep dalgalanmasına bağlı olacağını unutmayın.

Genellikle tank veya depo olarak adlandırılan hava depoları, basınçlı havayı boru sistemi veya ekipmanlara gitmeden önce depolamak için kullanılır. Daha basit bir deyişle, hava depoları kompresör ile değişen talep nedeniyle dalgalanan basınç arasında bir tampon mekanizması görevi yapar.

Bazı hava kompresörleri "depoya montedir". Yani bir ünite olarak temin edilirler ve hava deposunun üstüne takılırlar. Bu yerleşim özellikle boş alanın çok değerli olduğu tesislerde tercih edilir. Depoya monte bir kompresör kullanmak hem yerden hem de bağımsız bir kurutucuyu devreye almanın getirdiği ilk kurulum maliyetlerinden tasarruf sağlayabilir.  Bu genellikle daha küçük, 26 kW veya 35 HP güce sahip kompresörlerde görülür. Daha büyük kompresörler depoya montaj için uygun değildir, üst kısmın ağırlığı çok fazla olabilir ve güvenlik riski oluşturabilirler.

Islak ve kuru hava depoları

Hava depolarını doğru boyutlandırmanın yolu nedir?

Tesisinizin ihtiyacını karşılamak için doğru boyutlar çok önemlidir. Bu nedenle önceki yazılarda "hava kompresörünün boyutlarının nasıl seçileceği" ile ilgili en iyi uygulamalardan bahsettik. Hava deposu boyutlarını belirlerken iyi bir temel kural olarak, kullanılan hava kompresörü ve uygulamaya bağlı olarak her litre/saniye basınçlı hava başına her CFM veya 10-15 litre için 3-4 galon kadar ayırabilirsiniz.

Hava kompresörlerinin boyutlarını belirlemeye benzer şekilde, sisteminiz için doğru hava deposu boyutunu belirlerken de dikkat etmeniz gereken çeşitli etkenler vardır. Aşağıdaki etkenleri değerlendirmeniz önemle tavsiye olunur:

1. Basınç dalgalanmalarını/kayıplarını en aza indirmek: Hava depoları üretim sürecini ve son ürününüzün kalitesini etkileyebilecek basınç dalgalanmalarını en aza indirmek için kullanılabilir. Kompresörünüz için doğru hava deposunu seçmek, iki değerin farkında olmanızı gerektirir: kompresörünüzün çıkış basıncı ve uygulamanızın kullanım noktasına neye ihtiyacı olduğu. Hava deponuzda saklanan basınçlı havanın, yalnızca kendisini kullanan proses için yeterli basıncı olduğunda yararlı olacağını unutmayın. Bu nedenle hava deposunun son kullanıcı/ekipmanınız için gereken basınçta hava sağlayabileceği süreyi (dakika cinsinden) dikkate almak çok önemlidir.

2. Kısa süreli çok yüksek hava ihtiyaçlarını karşılamak: Basınçlı hava ihtiyacı gün içinde büyük miktarda değişiyorsa sistem basıncının kabul edilebilir bir seviyenin altına düşmesini engellemek için talepteki ani artışları dikkate almak çok önemlidir. Hava deposu kompresörün karşılayamayacağı kısa süreli ani yüksek hava taleplerini karşılamak için depolama imkanı sunar. Günün hangi saatinde olduğunuza, vardiya düzenine ve hatta sıra dışı taleplere (bazen kum püskürtme makinesi veya aşındırıcı malzemeli püskürtücü kullanımı) bağlı olarak, hava ihtiyacınız değişiklik gösterebilir. Uygulamayı eksiksiz olarak anlamak, gereken hava miktarını CFM veya litre/saniye cinsinden bilmek ve sisteminizden beklenebilecek ani artışları bilmek çok önemlidir çünkü bunlar prosesinizde havanın yetersiz kalmasını engellemek için gereken basınçlı hava debisini belirlemektedir.

3. Enerji ile ilgili konular: Hava deposu kullanmak, yükte/boşta çalışan (sabit hızlı) kompresörlerin daha uzun süre aynı çevrimde ve daha dar basınç aralıklarında çalışabilmesini sağlayarak basınçlı hava sisteminizin enerji tüketimini azaltabilir. Gerekli boyuttaki bir depo ve ihtiyacınızdan daha fazla havaya sahip olmak, artan akış talebini karşılamak için trim kompresörünün daha az çalıştırılmasını sağlar. Bu durum enerji tüketiminizde ciddi tasarruf sağlamanıza yardımcı olur. Bu ayrıca basınç dalgalanmasını ve motorun sık sık çalıştırılmasını engeller, dengeli bir basınç sağlar ve kompresörün ömrünü uzatır.

4. Güvenlik konuları: Hava deposu, gerekirse üretim süreçleri ve sistemlerin acil durumlarda güvenle kapatılması için hava kaynağı görevi yapacaktır.

Hava depomu ne sıklıkta tahliye etmeliyim?

Hava deposu, en az

Entegre kurutucusu veya sistemde kurutucusu olmayan kompresörlerde, hava deponuzun içinde nem oluşabilir. Basınçlı havanın şartlandırılmaması ve nemli olması ekipmanlarınıza zarar verebilir, ürününüzün kalitesini düşürebilir ve benzer şekilde hava deposunu da etkileyebilir. Yoğuşan su hava deposunda birikir ve tahliye edilmezse korozyona neden olabilir. Bu da hava deponuza zarar verebilir ve deponuz erkenden yıpranabilir.  Hava deponuzu en azından günde bir kez tahliye etmeniz, kompresör gün boyunca tam yükte çalışıyorsa bu işlemi daha da sık yapmanız önerilir. Bunu garanti etmenin kolay bir yolu şamandıralı tahliye, zamanlayıcılı tahliye veya elektronik tahliye valfi satın almaktır. En iyi sonucu almak ve basınçlı hava sisteminizin uygulamanıza uygun olmasını sağlamak için lütfen bir basınçlı hava uzmanı ile görüşerek ihtiyaçlarınız için yardım alın.

Hava depomun basıncı ne olmalıdır ve bu neden önemlidir?

Bunu daha önce de duymuş olabilirsiniz. Hava deponuzdaki basıncın daha yüksek olması, proses ve aletleriniz için daha fazla hava anlamına gelir. Bu nedenle tüketim ihtiyacınız zaman içinde artsa bile daha büyük bir kompresör satın almanız gerekmez. Bu ifade doğru değildir ve deponuzun basıncı kompresörünüzün çıkış basıncına uygun olmalıdır.

Çoğu standart sabit hızlı ve değişken hızlı ünite tipi kompresör, 175 psig'e (12 bar) kadar basınçlı hava temin edebilir. Ancak sanayi tesislerinin büyük kısmı 100-125 psig (7-8 bar) arasında çalışır. Tesisinizin ihtiyaçlarına bağlı olarak, hava deposunun maksimum basıncı uygun şekilde belirlenmelidir. Örneğin sabit hızlı kompresörünüz maksimum 125 psig (8 bar) üretebiliyorsa hava deposu en az 150 psig (10 bar) basınçta olmalıdır.

Çoğu değişken hızlı ünite (VSD) tipi hava kompresörü,175 psig (12 bar) değerine sahiptir. Bu nedenle bu tip basınçlı hava sistemleri için 200 psig (14 bar) değerinde bir hava deposu uygun olacaktır. Her hava deposunda, depo basıncı içinde izin verilen maksimum basıncı aştığında depodaki basıncı tahliye edecek şekilde tasarlanmış bir basınç tahliye valfi olmalıdır. Yüksek basıncın daha fazla debi (CFM veya l/sn) anlamına gelmediğini unutmayın. Basıncı artırdığımızda debi düşer.

Basınçlı hava kullanan makinelerin minimum ve maksimum basınç değerlerini anlamak çok önemlidir. Mümkünse hava deposunun dışında veya kullanım noktasında basınç regülatörleri kullanılmalıdır. İyi bir temel kural olarak, her 2 psig basınç kullanılan enerjinin %1'ine karşılık gelir (1 bar, %7 enerjiye eşittir). Bu nedenle sistem basıncımızı tesisin ihtiyaçlarına uygun tutarak daha fazla enerji tasarrufu yapabiliriz.

Kendi hava deponuzu kendiniz üretebilir misiniz?

Bazı müşteriler kendi hava depolarını üretmek istese de, çok ciddi güvenlik riskleri ve yasal yönetmelikler nedeniyle bu kendi kendinize üretmeniz gereken bir cihaz değildir. Hava depoları her zaman güvenilir bir hava kompresörü üreticisinden veya profesyonel bir depo üreticisinden satın alınmalıdır. Basınçlı hava ihtiyaçlarınız ile ilgili tavsiye ve çözümler için bölgenizdeki basınçlı hava uzmanına danışmak en doğru yöntemdir.

İhtiyacınız olan hava deposunun büyüklüğünü hesaplayın

İlgili yazılar

Kompresör Kurulumu

Kompresör kurulumu, eskisine göre daha kolaydır. Yine de hala dikkate almanız gereken bazı şeyler vardır. Bunlardan en önemlisi kompresörün nereye konacağı ve kompresör etrafındaki odanın nasıl düzenleneceğidir. Burada daha fazla bilgi alabilirsiniz.