Basınçlı Havadaki Kirleticiler Nasıl Giderilir?

How-To Contaminants in Compressed Air Compressed Air Wiki Filtering Air Treatment

Basınçlı hava kirlenirse ve son ürüne temas ederse bu ürünlerin kalitesi düşebilir. Bu yazıda bu kirleticileri kompresör sisteminizden nasıl kolayca ayırabileceğinizi anlatacağız.

Basınçlı havadaki yağı gidermek için filtre kullanmak

basınçlı havadaki yağ, filtre kullanarak giderilir

Modern fiberli filtreler yağı giderme konusunda son derece verimlidir. Ancak sıcaklık ve diğer etkenlerin ayırma süreci üzerinde ciddi bir etkisi olduğu için filtrelemeden sonra havada kalan yağ miktarını hassas olarak kontrol etmek zordur. Filtrenin verimliliği ayrıca basınçlı havadaki yağ konsantrasyonu ve serbest su miktarından da etkilenir. Filtre teknik özelliklerinde belirtilen veriler her zaman belirli bir hava sıcaklığı için verilmiştir ve bu genellikle 21°C'dir. Bu da 10°C ortam sıcaklığında çalışan bir hava soğutmalı kompresör çıkışındaki yaklaşık hava sıcaklığına karşılık gelir. Ancak iklim ve mevsimsel değişiklikler sıcaklık değişimlerine neden olabilir, bu da filtrenin ayırma kapasitesini etkileyecektir.

En iyi sonuçları elde etmek için hava mümkün olduğunca kuru olmalıdır. Yağ, aktif karbon ve steril filtreler havada serbest su olduğunda kötü sonuç verir (filtrenin teknik özellikleri bu tür koşullarda geçerli değildir). Fiberli filtreler yağı yalnızca damlacık veya aerosol halindeyken giderebilir. Yağ buharının aktif karbonlu bir filtre kullanarak giderilmesi gerekir. Uygun bir ön filtre ve doğru şekilde takılmış bir fiberli filtre, basınçlı havadaki yağ miktarını yaklaşık 0,01 mg/m3'e kadar azaltabilir. Aktif karbonlu bir filtre yağ miktarını 0,003 mg/m3'e indirebilir.

Aktif karbon özellikle geniş bir iç yüzeyi örtmesi için üretilir. Aktif karbon kendi ağırlığının %10-20'si kadar yağı emebilir. Bu nedenle aktif karbonla kaplı bir filtre çok az miktarda karbon tozu içerir. Bu da ömrünü sınırlandırır ve 20°C sıcaklık sınırı ile kullanılabilir. Toplu aktif karbon tanecikli filtrede çok miktarda aktif karbon bulunur. Böylece çoğu uygulama için daha uygundur (daha yüksek sıcaklıklarda bile) ve filtrenin ömrü uzar.

Filtrenin ömrü hava sıcaklığından etkilenir. Sıcaklık arttığında yağ buharı miktarı da logaritmik olarak artar. Aktif karbon filtrelerinde uygun miktarda karbon olmalıdır ve boyutları mümkün olan en düşük basınç kaybını sağlayacak seviyede olmalıdır. Aktif karbonlu filtreler yalnızca buhar halindeki havadaki kirleticileri giderir ve bunlardan önce başka uygun filtreler kullanılmalıdır. En iyi etki için filtreler mümkün olduğunca ilgili uygulamaya yakın bir yere takılmalıdır. Ayrıca düzenli olarak kontrol edilmeli ve sık sık değiştirilmelidir.

Yağsız kompresörler yağ filtresi ihtiyacını ortadan kaldırır. Böylece kompresör daha düşük bir tahliye basıncı ile çalışabilir ve enerji tüketimini azaltır. Çoğu durumda yağsız kompresörlerin hem ekonomik açıdan hem de hava kalitesi açısından en iyi çözüm olduğu kanıtlanmıştır.

Son soğutucu kullanarak su konsantrasyonunu azaltma

Kompresörden çıkan basınçlı hava, sıkıştırma işleminden sonra sıcaktır ve genellikle 70–200°C arasındadır. Son soğutucular bu sıcaklığı düşürmek ve su konsantrasyonunu azaltmak için kullanılır. Günümüzde bu ekipmanlar sık sık kompresör sistemlerine standart olarak dahil edilmektedir. Son soğutucu daima kompresörden hemen sonra yerleştirilmelidir. Isı eşanjörü sıcak havayı soğutur ve (normalde sisteme akacak olan) yoğuşan suyun büyük kısmını en hızlı şekilde yönlendirir. Son soğutucular su veya hava soğutmalı olabilir ve üzerlerine genellikle otomatik tahliye özelliği olan bir su separatörü takılır.

Kondens ve basınçlı havayı ayırmak için su separatörü kullanmak

Çoğu kompresör sistemine bir son soğutucu ve su separatörü takılır ve basınçlı havadan mümkün olduğunca fazla miktarda yoğuşan su ayrılır. Su separatörü boyutunu doğru seçerek %80-90'a kadar verimlilik elde edilebilir. Kalan su da basınçlı hava ile birlikte su buharı halinde hava deposuna akar.

Yağ ve suyu ayırmak

Damlacık halindeki yağ son soğutucu, kondens separatörü veya bir yoğuşma musluğunda kısmen ayrılır ve yoğuşan su ile birlikte sistemin içinde akar. Bu yağ/su emülsiyonu çevre mühendisliği açısından atık yağ olarak değerlendirilir ve kanalizasyon sistemine veya doğrudan doğaya tahliye edilmemelidir.

Sürekli olarak çevre açısından tehlikeli atıkların işlenmesi ile ilgili yeni ve daha katı yasalar yürürlüğe girmektedir. Kondensin tahliye edilmesi ve toplanması, karmaşık ve maliyetli işlemlerdir. Bu soruna kolay ve ekonomik bir çözüm olarak, temiz tahliye suyu elde etmek ve yağı özel bir depoya tahliye etmek amacıyla örneğin diyaframlı filtresi olan bir yağ/su separatörü takılabilir.

Medikal havanın saflaştırılması

Her zamanki hava kalitesi ihtiyaçlarının yanı sıra daha da ileri seviyede hava şartlandırma ve saflaştırma gerektiren özel uygulamalar bulunmaktadır. Yüksek kaliteli hava çok sayıda sektör için hayati önem taşır ancak bu durum medikal sektörde gerçekten kelimenin tam anlamını vermektedir. Hastanedeki hastalara temin edilen medikal havanın saflığı %100 garanti edilmelidir. Ancak medikal hava üretmek için çevremizden aldığımız hava, özellikle şehirler ve sanayi bölgelerinde nadiren yeterli kaliteye sahiptir.


Medikal havayı filtrelerken, basınçlı havayı işlemek için çeşitli saflaştırma aşamaları ile sonucun son derece temiz olması sağlanır. Su separatörü ve iki adet birleşik filtre kullanarak su, parçacıklar ve yağ damlacıkları gibi kirleticiler soğuk rejenerasyon adsorpsiyonlu kurutucuya girmeden önce havadan temizlenir. Bu kurutucu, çiylenme noktasını -40°C'ye düşürür. Bu tıbbi kullanım için gereken sıcaklık değeridir.


Hava adsorpsiyonlu kurutucudan geçtikten sonra iki işlevi olan ek bir filtreleme kademesinden geçer. Aktif karbon yağ buharı gibi hidrokarbonları ve kokuları zararsız seviyelere düşürür ve bir katalizör yüksek karbondioksit konsantrasyonlarını karbondioksite dönüştürür. Bu filtreleme aşamasında kükürt oksit ve nitrojen oksit kirleticileri de olabilecek en düşük seviyeye indirilir. Son aşamada, bir parçacık filtresi havaya kurutucuda veya ek filtreleme ünitesinde karışmış olabilecek toz parçacıklarını giderir. Medikal sektördeki ihtiyaçlar ülkeye göre değişiklik göstermektedir ve yerel yasalara göre belirlenir.

İlgili yazılar