Welke verontreinigingen kunnen worden aangetroffen in perslucht?

Contaminants in Compressed Air Compressed Air Wiki Filtering Air Treatment

Het is van essentieel belang voor de gebruiker dat de perslucht van de juiste kwaliteit is. Als lucht die verontreinigingen bevat in aanraking komt met het eindproduct, kunnen de kosten voor afkeuring al snel onaanvaardbaar hoog worden. In dit artikel kijken we naar de meest voorkomende verontreinigingen die worden aangetroffen in perslucht.

Waterdamp in perslucht

Lucht in de atmosfeer bevat altijd vocht in de vorm van waterdamp. Enige waterdamp is aanwezig in de perslucht en kan potentieel problemen veroorzaken. Voorbeelden zijn: hoge onderhoudskosten, verkorte levensduur en slechtere gereedschapsprestaties, een hoge mate van afkeuring bij verfspuiten en kunststofspuitgieten, toegenomen lekkage, storingen in het besturingssysteem en instrumenten, kortere levensduur voor het leidingensysteem ten gevolge van corrosie en hogere installatiekosten. Het water kan worden afgescheiden met behulp van accessoires: nakoelers, condensaatscheiders, koeldrogers en adsorptiedrogers.

Een compressor die werkt bij 7 bar(e) overdruk comprimeert lucht tot 7/8 van het volume. Dit verlaagt ook het vermogen van de lucht om waterdamp te bevatten met 7/8. De hoeveelheid water die bij luchtcompressie vrijkomt is aanzienlijk. Een compressor van 100 kW die lucht aanzuigt bij 20 °C en 60% relatieve luchtvochtigheid geeft ongeveer 85 liter water af gedurende 8 uur. Bijgevolg is de hoeveelheid water die wordt afgescheiden afhankelijk van het toepassingsgebied van de perslucht. Dit bepaalt op zijn beurt welke combinatie van koelers en drogers geschikt is.

Olie in perslucht

De hoeveelheid olie in perslucht is afhankelijk van verschillende factoren, zoals het type machine, het ontwerp, de leeftijd en de staat van de machine. Er zijn in dit opzicht twee hoofdtypen compressoren: compressoren die werken met smeermiddel in de compressiekamer en compressoren die werken zonder smeermiddel. In de compressoren met smeermiddel wordt olie gebruikt bij het compressieproces en is deze ook aanwezig in de (volledig of gedeeltelijk) samengeperste lucht. In moderne gesmeerde compressoren met zuiger en schroef is de hoeveelheid olie echter zeer beperkt. In een oliegeïnjecteerde schroefcompressor bedraagt het oliegehalte in de lucht bijvoorbeeld minder dan 3 mg/m3 bij 20 °C. Het oliegehalte kan verder worden verlaagd door meertraps filters te gebruiken. Wanneer voor deze oplossing wordt gekozen, is het belangrijk om de kwaliteitsbeperkingen, risico's en energiekosten in overweging te nemen.

Micro-organismen in perslucht

Meer dan 80% van de deeltjes die perslucht verontreinigen zijn kleiner dan 2 µm en kunnen dus gemakkelijk het inlaatfilter van de compressor passeren. Vanaf dat moment verspreiden de deeltjes zich door het leidingenstelsel en vermengen ze zich met water, olieresidu en afzettingen in de leidingen. Dit kan resulteren in de groei van micro-organismen. Een filter direct achter de compressor kan deze risico's beperken.


Niettemin moet de groei van bacteriën achter het filter volledig onder controle worden gehouden om zuivere perslucht te krijgen. De situatie wordt nog gecompliceerder aangezien gassen en aërosolen zich kunnen concentreren in druppels (door concentratie of elektrische lading), zelfs na het passeren van diverse filters. Micro-organismen kunnen ontkiemen door de filterwanden heen en daarom aan de inlaat- en uitlaatzijde van het filter in dezelfde concentraties voorkomen.


Micro-organismen zijn uiterst klein en bestaan uit bacteriën, virussen en bacteriofagen. Bacteriën kunnen een grootte hebben van 0,2 μm tot 4 µm en virussen van 0,3 μm tot slechts 0,04 µm. Verontreinigingen met een diameter kleiner dan 1 µm en, bijgevolg, micro-organismen kunnen het inlaatfilter van de compressor gemakkelijk passeren. Ondanks hun grootte zijn deze micro-organismen in veel industrieën een ernstig probleem, want als 'levende' organismen zijn ze in staat zich onder de juiste omstandigheden vrij te vermenigvuldigen. Onderzoeken hebben aangetoond dat micro-organismen gedijen in persluchtsystemen met niet-gedroogde lucht bij een hoge vochtigheidsgraad (100%).


Olie en andere verontreinigingen werken als voedingsstoffen waardoor micro-organismen kunnen floreren. De meest effectieve behandeling bestaat uit het drogen van de perslucht tot een relatieve vochtigheid van <40% (dit kan worden bereikt door gebruik te maken van een willekeurig type droger) en een steriel filter in het systeem te monteren. Het steriele filter moet in een filterhuis worden gemonteerd waarin stoomsterilisatie ter plaatse mogelijk is of dat gemakkelijk kan worden geopend. Sterilisatie moet regelmatig worden uitgevoerd om een goede persluchtkwaliteit te behouden.


Gerelateerde artikelen

De kwaliteit van perslucht

Bij het installeren van een persluchtsysteem moet een aantal beslissingen worden genomen om aan verschillende behoeften te voldoen en om de juiste persluchtkwaliteit te bieden.