24 december 2025
Geschatte leestijd: 7 minuten
Perslucht is essentieel voor de moderne industrie. Zonder deze oplossing zouden fabrieken tot stilstand komen, zouden treinen stoppen en zouden schepen driften. Maar niet alle perslucht is gelijk. De kwaliteit ervan hangt af van waar en hoe het wordt gebruikt. In de productie van voedingsmiddelen en farmaceutica moet de lucht volledig schoon zijn om producten en consumenten te beschermen. In andere sectoren, zoals de auto-industrie of de bouw, ligt de focus op de betrouwbaarheid en levensduur van pneumatische gereedschappen.
Hier komt ISO 8573-1:2010 in beeld. Het is de internationale norm die de zuiverheidsklassen van perslucht definieert. De norm categoriseert de luchtkwaliteit op basis van de concentratie van drie belangrijke soorten verontreinigende stoffen:
Vaste deeltjes zoals stof, roest of microplastics die apparatuur kunnen beschadigen en producten kunnen verontreinigen.
Water, in vloeibare of dampvorm, dat corrosie, verstoppingen en microbiële groei kan veroorzaken.
Olie, aanwezig als vloeistof, damp of aerosolen, die gevoelige processen kan beschadigen en de veiligheid in gevaar kan brengen in sectoren zoals voeding en gezondheidszorg.
Door duidelijke limieten te bepalen voor elk van deze categorieën, helpt ISO 8573 bedrijven bij het kiezen van de juiste behandelingsapparatuur (filters, drogers en separators) om het zuiverheidsniveau te bereiken dat hun toepassingen vereisen.
Inzicht in het classificatiesysteem is om twee redenen cruciaal. Ten eerste zijn sommige industrieën wettelijk verplicht om te voldoen aan strenge luchtkwaliteitsnormen, en niet-naleving kan leiden tot boetes of productieonderbrekingen. Ten tweede, hoe hoger het zuiverheidsniveau, hoe duurder en energie-intensiever de productie. Het vinden van de juiste balans garandeert niet alleen compliance en productveiligheid, maar helpt ook om de kosten en de milieu-impact te verlagen.
Wat is ISO 8573-1:2010?
Voor mensen die niet vertrouwd zijn met persluchtsystemen kan het kiezen van het juiste luchtzuiverheidsniveau ingewikkeld lijken. Verschillende industrieën vereisen verschillende normen en verontreinigingen zoals vocht, stof en olie beïnvloeden elk op hun eigen manier de prestaties. Om zaken wereldwijd vergelijkbaar te maken, werd de ISO 8573-normenreeks opgesteld.
ISO 8573-1:2010 werd voor het eerst gepubliceerd in 1991 en herzien in 2010 en legt de regels vast voor de zuiverheid van perslucht. Bij de update werden het classificatiesysteem en de testmethoden verfijnd om aan de behoeften van de moderne industrie te voldoen, zodat de luchtkwaliteit overal consistent kan worden gemeten.
De serie bestaat uit negen onderdelen. ISO 8573-1 definieert de zuiverheidsklassen, terwijl de andere delen betrekking hebben op testmethoden voor olie, water, deeltjes, gassen en zelfs micro-organismen. Samen bieden ze een compleet kader voor het beoordelen van de persluchtkwaliteit.
Binnen ISO 8573-1 wordt luchtzuiverheid ingedeeld in drie groepen verontreinigingen: vaste deeltjes, wateren olie. Elke groep heeft verschillende klassen, waarbij lagere getallen schonere lucht betekenen. Zo zijn de deeltjeslimieten van klasse 1 extreem streng, terwijl de watergehalten van klasse 9 tot 10 g/m³ toelaten. Olie varieert van slechts 0,01 mg/m³ in klasse 1 tot 5 mg/m³ in klasse 4.
Dit systeem helpt bedrijven bij het selecteren van de juiste filtratie- en droogapparatuur voor hun behoeften. Dit vermijdt onnodige kosten en garandeert compliance, procesveiligheid en betrouwbaarheid op de lange termijn.
ISO 8573-1 zuiverheidsklassen uitgelegd
De norm ISO 8573-1:2010 gebruikt een systeem van zuiverheidsklassen om de kwaliteit van perslucht te definiëren. Deze klassen omvatten drie brede categorieën verontreinigingen: deeltjes, water en olie. Elke categorie heeft zijn eigen klasseschaal, waarbij lagere cijfers schonere lucht en strengere limieten aangeven. Dit nummeringssysteem maakt het eenvoudig om de vereisten in verschillende sectoren te vergelijken.
Zo zijn de hoogste zuiverheidsklassen essentieel in sectoren als elektronica, voedingsmiddelen en farmaceutica. Middelhoge zuiverheidsniveaus worden gewoonlijk gebruikt in de algemene productie, terwijl lagere klassen voldoende zijn voor standaard pneumatisch gereedschap.
Overzichtstabel
Door te weten hoe elke ISO-klasse is gedefinieerd, kunt u het juiste filtratieniveau voor uw systeem selecteren, onnodige kosten vermijden en een consistente luchtzuiverheid garanderen. Zie onderstaande tabel voor een snel overzicht van de zuiverheidsklassen.
Opmerking:
Terwijl de norm ISO 8573-1 verschillende zuiverheidsklassen definieert, verdient klasse 0 speciale vermelding. In de terminologie van Atlas Copco verwijst klasse 0 altijd naar lucht die door een olievrije compressor wordt geproduceerd, niet naar het bereiken van een lager oliegehalte door middel van extra filtratiefasen. Dit onderscheid garandeert echt olievrije lucht bij de bron, wat de onderhoudsbehoeften en het risico op verontreiniging in gevoelige toepassingen vermindert.
Vaste deeltjes (P-klassen)
ISO 8573-1 definieert deeltjesklassen (P) op basis van het aantal en de grootte van vaste verontreinigingen in een kubieke meter perslucht. Deze deeltjes kunnen stof, roest, pollen of slijtagedeeltjes van leidingen omvatten.
Klasse 1: Zeer hoge zuiverheid, maximale deeltjesgrootte ≤ 0,1 μm en extreem lage deeltjestelling. Wordt gebruikt in kritieke omgevingen zoals de productie van halfgeleiders, de farmaceutische productie en medische toepassingen, waar zelfs microscopische deeltjes defecten of verontreinigingen kunnen veroorzaken.
Klasse 2-3: matige filtratie, deeltjesgrootte tot 1 μm (klasse 2) of 5 μm (klasse 3). Veelvoorkomend in de voedingsmiddelen- en drankenindustrie, chemische verwerking en precisietechniek, waar schone lucht productverontreiniging en slijtage van apparatuur voorkomt.
Klasse 4-6: minimale of geen filtratie, deeltjesgrootte tot 15 μm (klasse 4), 40 μm (klasse 5) of hoger. Gewoonlijk betekent dit dat er geen filter is geïnstalleerd, wat niet wordt aanbevolen voor pneumatisch gereedschap of gevoelige apparatuur, omdat deeltjes slijtage en voortijdige uitval kunnen veroorzaken.
Watergehalte (W-klassen)
De waterklassen (W) worden bepaald door het vochtgehalte in perslucht, gemeten door het drukdauwpunt of, in hogere klassen, door het vloeibare watergehalte.
Klasse 1: Drukdauwpunt ≤ −70 °C. Gebruikt in ultrakritische omgevingen zoals halfgeleiderproductie, farmaceutische productie en precisie-elektronica waar zelfs sporen van vocht defecten kunnen veroorzaken.
Klasse 2-3: Drukdauwpunt tussen −40 °C en −20 °C. Veelgebruikt in de verwerking van voedingsmiddelen en dranken, chemische fabrieken en medische toepassingen waar een lage vochtigheidsgraad verontreiniging en corrosie voorkomt.
Klasse 4-5: Drukdauwpunt tussen +3 °C en +7 °C. Typisch voor algemeen industrieel gebruik, zoals in de automobielindustrie, metaalproductie en verpakking, waar gematigde droogte voldoende is om gereedschappen en apparatuur te beschermen.
Olieverontreiniging (O-klassen)
Olieklassen (O) omvatten zowel aerosol- als dampvormige olie die vanuit gesmeerde compressoren of de omgeving in het systeem kan komen.
Klasse 0: Bereik de hoogst mogelijke zuiverheid, 100% olievrij, in overeenstemming met de normen van Atlas Copco. Essentieel voor industrieën met de strengste zuiverheidseisen.
Klasse 1: staat maximaal 0,01 mg/m³ toe, vereist in industrieën zoals voedingsmiddelen, dranken of gezondheidszorg.
Klasse 2-3: Tot 0,1 mg/m3, vaak gebruikt in algemene industriële processen.
Klasse 4-5: tot respectievelijk 1 mg/m³ en 5 mg/m³, voldoende voor minder veeleisende pneumatische toepassingen.
De kwaliteit van perslucht specificeren
Bij het bepalen van de vereiste persluchtkwaliteitis het belangrijk om deze te specificeren volgens ISO 8573-1:2010. De norm gebruikt een driedelige code die de gekozen zuiverheidsklasse voor deeltjes (P), water (W) en olie (O) aangeeft. Een luchtkwaliteitseis van 2.4.1 betekent bijvoorbeeld klasse 2 voor deeltjes, klasse 4 voor water en klasse 1 voor olie. Dit formaat voorkomt misverstanden tussen leveranciers, operators en inspecteurs door de eis zowel eenvoudig als nauwkeurig te maken.
Het specificeren van de persluchtkwaliteit begint met het begrijpen van de toepassing. Industrieën zoals farmaceutica, voedingsmiddelen en elektronica vereisen vaak strengere klassen, terwijl algemene productie- of werkplaatsgereedschappen kunnen werken met middelgrote klassen. Het is ook belangrijk om een evenwicht te vinden tussen zuiverheid en kosten: het produceren van zeer schone lucht vereist extra filtratie, droging en energieverbruik. Door alleen het zuiverheidsniveau te definiëren dat echt nodig is, garandeert u compliance, procesveiligheid en energie-efficiëntie.
De juiste persluchtbehandeling kiezen
Zodra u de vereiste ISO-klasse voor perslucht kent, is de volgende stap de keuze van de juiste luchtbehandelingsapparatuur. Filters en drogers werken samen om alle belangrijke verontreinigingen te verwijderen: deeltjes, water en olie, zodat de luchtkwaliteit voldoet aan uw ISO 8573-1-specificatie.
- Deeltjesfilters verwijderen stof, roest en andere vaste stoffen, waardoor de juiste deeltjesklasse (P) wordt bereikt.
- Coalescentiefilters vangen olie- en wateraerosolen en fijne deeltjes op, zodat aan zowel de olie- (O) als de deeltjesklasse wordt voldaan.
- Actieve koolstoffilters elimineren oliedampen, geuren en koolwaterstoffen, die nodig zijn wanneer zeer schone lucht nodig is, zoals in de voedsel- of farmaceutische productie.
- Drogers verlagen het vochtgehalte (W-klasse) door het drukdauwpunt te verlagen.
Koudemiddeldrogers zijn ideaal voor algemeen industrieel gebruik.
Sorptiedrogers leveren extreem droge lucht voor gevoelige omgevingen of omgevingen met lage temperaturen.
Het UD+ coalescentiefilter van Atlas Copco heeft bijvoorbeeld de classificatie [1:-:2], wat betekent dat het zorgt voor deeltjesverwijdering van klasse 1 en olieverwijdering van klasse 2. Het streepje geeft aan dat het geen water behandelt, dus een droger of afscheider is vereist als ook de vochtigheid moet worden beheerst.
Bij het ontwerpen van uw systeem moet u altijd filters en drogers afstemmen op uw doel ISO 8573-1 code.
Dit garandeert compliance, beschermt uw apparatuur en voorkomt onnodige energie- en onderhoudskosten.
Het is voor de gebruiker van cruciaal belang dat de perslucht van de juiste kwaliteit is.
Industriële toepassingen en vereisten
- Productie van voedingsmiddelen en dranken: vereist luchtkwaliteit van klasse 1:2:1 om verontreiniging te voorkomen.
- Farmaceutica: vereist klasse 1:2:1 voor kritieke processen waarbij verontreinigingen de productkwaliteit kunnen aantasten.
- Textielindustrie: Klasse 4:4:3 lucht is vaak voldoende voor textielmachines, waardoor een efficiënte en ononderbroken werking wordt gegarandeerd.
- Industrieel gereedschap: pneumatisch gereedschap in de algemene productie presteert doorgaans goed met een luchtkwaliteit van klasse 3:4:4 om slijtage of storingen te voorkomen.
Opmerking:
ISO 8573-1 zuiverheid wordt uitgedrukt als [deeltjes: water: olie].
Bijvoorbeeld, "Klasse 1:2:1" betekent:
- Klasse 1 voor deeltjes
- Klasse 2 voor water (dauwpunt rond -40 °C)
- Klasse 1 voor olie (≤ 0,01 mg/m³)
De werkelijke vereisten variëren naargelang het proces, het klimaat en het type compressor.
Vind de juiste filtratieoplossing voor uw ISO-vereisten
Weet u niet zeker aan welke ISO-klasse uw persluchtsysteem momenteel voldoet of moet voldoen? Een slechte luchtkwaliteit kan apparatuur beschadigen, producten in gevaar brengen en de bedrijfskosten verhogen.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorbeeld van lucht van klasse 3?
Klasse 3 lucht staat een gemiddeld niveau van verontreiniging toe. Voor deeltjes betekent dit tot 90.000 deeltjes in het bereik van 0,5-1 micron per kubieke meter. Voor water komt klasse 3 overeen met een drukdauwpunt van -20 °C en voor olie is een dauwpunt tot 1 mg/m3 toegestaan. Deze kwaliteit is doorgaans geschikt voor algemeen industrieel gebruik waar absolute zuiverheid niet van cruciaal belang is.
Wat is het belang van de ISO 8573-1 luchtkwaliteitsnormen?
De norm biedt een universele manier om de zuiverheid van persluchtte definiëren en te meten. Zonder deze norm zouden fabrikanten en gebruikers geen gemeenschappelijke referentie hebben voor wat 'schone lucht' betekent. ISO 8573-1 garandeert de veiligheid, productkwaliteit en betrouwbaarheid van apparatuur, terwijl bedrijven ook voorkomen dat ze te veel geld uitgeven aan onnodige reiniging.
Wat is de schoonste luchtkwaliteitsklasse volgens ISO 8573?
Het schoonste niveau is klasse 0, die strenger is dan klasse 1 en doorgaans door de gebruiker of fabrikant wordt gedefinieerd voor zeer gevoelige toepassingen. Het wordt gebruikt wanneer zelfs de kleinste sporen van verontreiniging de veiligheid of productkwaliteit in gevaar kunnen brengen, zoals bij farmaceutische producten, elektronica of voedselverpakkingen.
Wat betekent ISO 8573-1:2010 [1,2,1]?
Deze code geeft de vereiste zuiverheidsklassen voor elke verontreinigingsgroep aan: klasse 1 voor deeltjes, klasse 2 voor water, en klasse 1 voor olie. Dit betekent dat de lucht uiterst schoon moet zijn op het gebied van vaste deeltjes en olie, met matig droge lucht voor water.
Hoe vaak moeten persluchtfilters worden vervangen?
De vervanging van het filter is afhankelijk van de bedrijfsomstandigheden, maar in de regel moeten de meeste filters om de 12 maanden of na 4.000-8.000 bedrijfsuren worden vervangen. In zware omgevingen met sterke verontreiniging kan het nodig zijn om ze vaker te vervangen. Het volgen van het onderhoudsschema van de fabrikant helpt om te voldoen aan de vereiste luchtfilterklasse en garandeert betrouwbare prestaties.
Dit artikel werd bijgewerkt in oktober 2025; het werd oorspronkelijk gepubliceerd in juni 2021.
